Lương khởi điểm không được thấp hơn lương tối thiểu vùng
Hỏi: Ông Nguyễn Thế Chung đang làm việc tại một
công ty cổ phần. Gần đây công ty xây dựng thang bảng lương mới, theo công
thức sau: Hệ số lương cũ nhân với lương tối thiểu chung, rồi chia cho lương tối
thiểu vùng (doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn vùng IV). Ví dụ: Trước đây
lương kỹ sư bậc 1 hệ số 2,34 nay tính hệ số mới như sau: (2,34 x
1.050.000 đồng): 1.900.000 đồng = 1,29. Ông Chung hỏi, việc tính hệ số như
vậy có đúng không?
Trả lời:
Ngày
14/5/2013, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 49/2013/NĐ-CP quy định chi tiết
thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về tiền lương. Nghị định này có hiệu lực
thi hành kể từ ngày 1/7/2013. Các quy định tại Nghị định này được áp dụng từ
ngày 1/5/2013.
Nguyên
tắc xây dựng thang lương, bảng lương được quy định tại Điều 7 của Nghị định này
như sau:
Căn cứ
vào tổ chức sản xuất, tổ chức lao động, doanh nghiệp xây dựng và quyết định
thang lương, bảng lương đối với lao động quản lý, lao động chuyên môn kỹ thuật,
nghiệp vụ và công nhân trực tiếp sản xuất, kinh doanh, phục vụ.
Bội số
của thang lương là hệ số chênh lệch giữa mức lương của công việc hoặc chức danh
có yêu cầu trình độ kỹ thuật cao nhất so với mức lương của công việc hoặc chức
danh có yêu cầu trình độ kỹ thuật thấp nhất, số bậc của thang lương, bảng lương
phụ thuộc vào độ phức tạp quản lý, cấp bậc công việc hoặc chức danh đòi hỏi.
Khoảng cách chênh lệch giữa hai bậc lương liền kề phải bảo đảm khuyến khích người
lao động nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ thuật, nghiệp vụ, tích lũy kinh nghiệm,
phát triển tài năng nhưng ít nhất bằng 5%.
Mức
lương thấp nhất (khởi điểm) của công việc hoặc chức danh trong thang lương, bảng
lương do công ty xác định trên cơ sở mức độ phức tạp của công việc hoặc chức
danh tương ứng với trình độ, kỹ năng, trách nhiệm, kinh nghiệm để thực hiện
công việc hoặc chức danh, trong đó:
- Mức
lương thấp nhất của công việc hoặc chức danh giản đơn nhất trong điều kiện lao
động bình thường không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy
định.
- Mức
lương thấp nhất của công việc hoặc chức danh đòi hỏi lao động qua đào tạo, học
nghề (kể cả lao động do doanh nghiệp tự dạy nghề) phải cao hơn ít nhất 7% so với
mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định.
- Mức
lương của công việc hoặc chức danh có điều kiện lao động nặng nhọc, độc hại,
nguy hiểm phải cao hơn ít nhất 5%; công việc hoặc chức danh có điều kiện lao động
đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương
của công việc hoặc chức danh có độ phức tạp tương đương, làm việc trong điều kiện
lao động bình thường.
Khi xây
dựng và áp dụng thang lương, bảng lương phải bảo đảm bình đẳng, không phân biệt
đối xử về giới tính, dân tộc, màu da, thành phần xã hội, tình trạng hôn nhân,
tín ngưỡng, tôn giáo, nhiễm HIV, khuyết tật hoặc vì lý do thành lập, gia nhập
và hoạt động công đoàn đối với người lao động, đồng thời phải xây dựng tiêu chuẩn
để xếp lương, điều kiện nâng bậc lương.
Thang
lương, bảng lương phải được định kỳ rà soát để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với
điều kiện thực tế về đổi mới công nghệ, tổ chức sản xuất, tổ chức lao động, mặt
bằng tiền lương trên thị trường lao động và bảo đảm các quy định của pháp luật
lao động.
Khi xây
dựng hoặc sửa đổi, bổ sung thang lương, bảng lương, doanh nghiệp phải tham khảo
ý kiến của tổ chức đại diện tập thể người lao động tại doanh nghiệp và công bố
công khai tại nơi làm việc của người lao động trước khi thực hiện, đồng thời gửi
cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp huyện nơi đặt cơ sở sản xuất của doanh
nghiệp.
Về việc
ông Nguyễn Thế Chung hỏi, công ty tính lại hệ số lương bậc khởi điểm (bậc
1) có đúng không, trước đây mức lương thấp nhất của chức danh được tính
như sau: lấy lương tối thiểu chung do Chính phủ quy định, nhân với hệ số lương
bậc 1 (quy định tại Nghị định số (205/2014/NĐ-CP).
Hiện
nay, mức lương thấp nhất của chức danh được tính như sau: lấy mức lương tối thiểu
vùng (nơi doanh nghiệp hoạt động) do Chính phủ quy định nhân với hệ số lương bậc
1 do doanh nghiệp xây dựng, nhưng không được thấp hơn quy định tại khoản 3 Điều
7 Nghị định số 49/2013/NĐ-CP.
Để xây
dựng mức lương thấp nhất (bậc 1) của chức danh bằng với mức lương bậc 1 tại Nghị
định số 205/2004/NĐ-CP trước đây, nên khi xây dựng thang lương, bảng lương mới,
doanh nghiệp đã tính lại hệ số theo công thức mà ông Chung phản ánh. Với cách
tính đó, mức lương kỹ sư bậc 1 tại doanh nghiệp nơi ông Chung làm việc bằng hệ
số 1,29 nhân với mức lương tối thiểu vùng, tức là cao hơn mức lương tối thiểu
vùng do Chính phủ quy định 29%. Việc xây dựng mức lương thấp nhất này phù hợp với
quy định tại điểm b, khoản 3, Điều 7 Nghị định số 49/2013/NĐ-CP (mức lương thấp
nhất của chức danh đòi hỏi lao động qua đào tạo phải cao hơn ít nhất 7% so với
mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định) .