Gửi trọn hồn thơ vào tình yêu quê hương

Nhà thơ Thanh Tùng quan niệm “Thơ là Đạo”. Thơ ông là vẻ đẹp tâm hồn, vẻ đẹp của sự tiềm ẩn khiến người ta nhìn ở góc cạnh nào cũng bị quyến rũ bởi chính lòng thành thật đã trở thành xúc cảm của nhà thơ. Ngay cả trong đổ vỡ, chia ly, vẫn ánh lên niềm lạc quan hy vọng.

Hồn thơ vẫn giữ trọn Hải Phòng

Đã là người Hải Phòng yêu quê hương, dù ở xa hay ở gần, mấy ai không biết tới hoặc đã từng nghe, từng hát “Thời hoa đỏ”. Một bài thơ in đậm “thương hiệu” Thanh Tùng, được nhạc sĩ Nguyễn Đình Bảng phổ nhạc. Được hát trong lễ hội Hoa phượng đỏ Hải Phòng lần thứ nhất như một điểm nhấn cho Phượng có hồn, có vía, có chất Hải Phòng đậm đà hơn.

Thanh Tùng - tác giả bài thơ Thời hoa đỏ

Thanh Tùng mới có một tập thơ mang tên “Thời hoa đỏ”. Tập thơ đoạt giải thưởng Hội nhà văn năm 2002. Trường ca “Nhịp điệu phương Nam” không biết ông đã xuất bản chưa? Nhưng ngay cả khi đã thuộc về một nơi nào trên mảnh đất hình chữ S này, hồn thơ Thanh Tùng dường như vẫn giữ trọn Hải Phòng. Như tiếng gọi người thân mỗi ban mai: “Ở nơi ấy tôi còn nguyên tất cả/ tình yêu gửi trong trái tim người/ tôi trong gió và trong nắng/ ai cũng gọi tôi về tôi biết lắm/ tôi cần cho cả mặt sông đêm”.

Sống và yêu như thơ viết của chính mình. Không hiểu sao tôi vẫn nhớ cái sự hồn hậu nơi ông. Cả trái tim luôn trẻ trung, luôn đắm đuối tình yêu như thủa ban đầu. Những câu thơ như tự thú: “Ta lại về bờ gió thổi sang nhau/ Gió vẫn vẽ những đường ai dại dột/ Cho bây giờ em vẫn của anh xưa”. Rất khó tìm thấy sự ủ ê trên khuôn mặt ông, sự trễ nải trong dáng đi của ông, bởi Thanh Tùng như tôi biết “không tuyệt vọng bao giờ/ tôi nhóm lửa lên từ củi ướt/ không có đất tôi tìm ra đất/ đất hồn tôi nuôi xanh ngắt cây đời/ tôi nghe trong mình rừng là động không thôi”

Tôi yêu Hải Phòng, chính bởi thế mà yêu những câu thơ thuộc về biển của Thanh Tùng. Dường như trước khi chạm bờ, như những con sóng nát nhừ sự va đập đại dương đã “mặn từ trái tim đến từng hạt cát/ ứa máu ra nơi cạnh sắc bãi bờ” nên “những ai yêu cách yêu của biển/ xin đến cùng vượt sóng với thơ tôi” đã như một chân lý sống của nhà thơ. Truyền sang bao người yêu thơ khác một tình yêu biển cũng rộng dài, mênh mông, cuồng nhiệt và êm đềm, chung thủy… “Biển ngoài kia sóng cứ đổ nôn nao/ Mọi hình ảnh dấy lên cùng sóng/ Tóc em xanh rối làn tóc trẻ/ Tôi căng mình xé nước phóng khơi xa/ Như tiếng sóng của thời yêu đương ấy/ Tôi vụt đứng lên gọi gió bốn bề”.

Thơ là nhật ký của cuộc đời

Thơ Thanh Tùng như nhật ký của cuộc đời ông. Ghi lại những tình yêu đầu đời, những nỗi đau chia xa, những mơ màng chợt đến. Nhớ những mơ màng chợt đến. Nhớ thương, sám hối, tạ từ… Cũng như biển, mùa thu trong thơ Thanh Tùng luôn "xuất hiện" trong cung bậc bâng khuâng, da diết niềm xúc cảm. Thu trong thơ ông như chính một đời người, một hồn thơ… “Thu đã viết lên da thịt ta đằm thắm/ thoáng thôi trần trụi ngập tràn/ thu đã đẩy hồn ta sương khói/ những ngọt ngào sóng sánh đến xa xăm”. Lại như một ký ức khổng lồ như “nỗi bàng hoàng rơi xuống tự trời cao” mỗi khi ông thấy lá vàng rời khỏi những vòm cây “Ta sợ lắm làm sao mà chịu nổi/ kìa thu về đắm đuối ở ngoài xa”, “Tôi rối rít những đường lá rụng/ rồi có ai ở tận đâu xa/ thong thả thít từng nấc một/ đến lịm dần trong men lá thu” là những câu thơ ông dành tặng cho mùa thu như một tình yêu trong vẻ đẹp tuyệt mỹ của đất trời vậy.

Bao thi sĩ từ muôn nơi đến Hải Phòng đã ngợi ca hoa phượng đỏ. Phượng trong thơ Thanh Tùng là biểu tượng của tuổi trẻ, đời người, lại như chính cuộc đời thi nhân. Đôi khi thấy ông thảng thốt như mùa hạ của mình vừa đi qua: “Hoa phượng rơi những chấm đỏ cuối cùng/ Làm xáo động hơi thu vừa chợt đọng/ Trên mái phố hàng cây sẫm bóng/ Tiếng còi tàu trong suốt thấm vào sương”. Lại thấy đau đớn xót lặng “về một màu mây xa/ về cánh buồm bay qua ô cửa nhỏ/ về cái vẻ thần kỳ của ngày xưa”.

Có thể nói, “Thời hoa đỏ” chính là vĩnh thanh của một tình yêu trong chính thời trai trẻ của tác giả. Phải qua bao mùa hoa như lửa cháy, phải mơ mộng đắm say biết bao nhiêu, phải tan nát bao lần dưới trời “Hoa như mưa rơi rơi/ Cánh mỏng manh tan tác đỏ tươi/ Như máu ứa của một thời trai trẻ”. Phải vượt lên bao đau xót dại khờ, phải nhân hậu biết bao nhiêu cho đủ để thốt lên những câu thơ như chính tâm sự của riêng mình (giờ đã dành cho bao lứa đôi khác nữa): “Trong câu thơ của em anh không có mặt/ Câu thơ hát về một thời yêu đương tha thiết/ Anh đâu buồn mà chỉ tiếc/ Em không đi hết những ngày đắm say”

Cùng với câu hát vút cao “Tháng Năm, rợp trời hoa phượng đỏ. Ôi Hải Phòng thành phố ta yêu…”, “Thời hoa đỏ” cũng được hát lên như chính tình yêu người đất Cảng, nồng nàn, rực rỡ như một loài hoa, trải nghìn chát đắng nắng mưa vẫn rừng rực màu đỏ như tuổi trẻ, mùa xuân. Lại như chính tình yêu đã được thi vị hóa thành bản nhạc cất lên trong lễ hội Hoa phượng đỏ hàng năm. Phải chăng đó chính là sự diệu kỳ của thiên nhiên, con người, tình yêu, tuổi trẻ đã giao hòa cảm xúc với nhà thơ, tặng cho chúng ta niềm xúc động tin yêu vào con người, cuộc đời như chính nắng ấm của mỗi mùa xuân về trên quê hương, thành phố vậy.

Vũ Thị Huyền