(Haiphong.gov.vn) - UBND thành phố vừa ban hành Kế hoạch 295/KH-UBND về phát triển hệ thống chợ trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030. 

Trong những năm qua, mô hình chợ truyền thống trên địa bàn thành phố luôn giữ vai trò là kênh phân phối hàng hóa thiết yếu vô cùng quan trọng, phục vụ đời sống sinh hoạt hằng ngày của Nhân dân, đặc biệt là khu vực nông thôn và các vùng ngoại thành. Tuy nhiên, cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, hệ thống chợ hiện nay đã lộ rõ nhiều hạn chế và bất cập lớn. Cơ sở vật chất ở nhiều chợ đã xuống cấp nghiêm trọng nhưng thiếu nguồn vốn để duy tu, sửa chữa lớn, không đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe về phòng cháy, chữa cháy và an toàn công trình. 

Mô hình quản lý chợ chủ yếu vẫn áp dụng hình thức Tổ quản lý thuộc UBND cấp xã, phường như thời kỳ cũ, dẫn đến công tác thống kê, kế toán tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư chưa được quan tâm đúng mức. Bên cạnh đó, việc thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư vào lĩnh vực chợ còn nhiều hạn chế, nhất là ở khu vực dân cư không tập trung. Sự xuất hiện của các điểm kinh doanh tự phát gây mất mỹ quan đô thị, cản trở giao thông và tiềm ẩn rủi ro lớn về an toàn thực phẩm. 

Đứng trước thực trạng đó, Kế hoạch phát triển chợ giai đoạn 2026 - 2030 được ban hành nhằm thể chế hóa quy định của Nghị định số 60/2024/NĐ-CP ngày 05 tháng 6 năm 2024 của Chính phủ về phát triển và quản lý chợ cùng các văn bản pháp luật liên quan; định hướng phát triển mới, cải tạo, nâng cấp chợ; thu hút đầu tư của doanh nghiệp, hợp tác xã theo chủ trương xã hội hóa đầu tư, khai thác chợ; đồng thời giải quyết tình trạng phát sinh các điểm kinh doanh tự phát trên địa bàn.

Thành phố đã xác định cụ thể các nguyên tắc và tiêu chí phân loại từng nhóm chợ trên địa bàn; trong đó có 5 nhóm: các chợ định hướng giữ nguyên và duy trì hoạt động; các chợ định hướng cải tạo, sửa chữa; các chợ định hướng nâng cấp, mở rộng, chuyển đổi mô hình quản lý; các chợ định hướng di dời, xóa bỏ và các chợ định hướng xây mới. 

Trên cơ sở các nguyên tắc, tiêu chí đã xây dựng, thành phố phấn đấu đến năm 2030 sẽ hoàn thành việc phân loại và lập hồ sơ quản lý cho 100% các chợ trên địa bàn; cải tạo, sửa chữa ít nhất 50 chợ; thực hiện nâng cấp, mở rộng và chuyển đổi mô hình quản lý đối với ít nhất 20 chợ; kiên quyết di dời, xóa bỏ ít nhất 20 chợ hoạt động không hiệu quả hoặc không bảo đảm an toàn; đồng thời thu hút đầu tư xây dựng mới ít nhất 10 chợ. Đặc biệt, để đáp ứng xu thế phát triển của nền kinh tế số, thành phố đề ra mục tiêu 100% các quầy hàng tại tất cả các chợ trên địa bàn thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần thúc đẩy văn minh thương mại và ứng dụng công nghệ trong hoạt động kinh doanh hằng ngày. 

Để đạt được các mục tiêu đề ra, thành phố xác định các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm mang tính đột phá. Thành phố giao UBND các xã, phường, đặc khu chủ trì thực hiện rà soát, thống kê toàn bộ tài sản kết cấu hạ tầng chợ do Nhà nước đầu tư bao gồm đất và tài sản trên đất, hoàn thành trước ngày 30/9/2026. Trình tự giao tài sản cho các tổ chức quản lý chợ sẽ được triển khai nghiêm túc theo quy định của pháp luật nhằm củng cố và cập nhật bổ sung cơ sở dữ liệu hệ thống chợ đầy đủ, chuẩn xác. 

Sở Công Thương chủ trì phối hợp với các sở, ngành liên quan và chính quyền địa phương lập danh mục các chợ cần cải tạo, nâng cấp, di dời hoặc xây mới. Danh mục ưu tiên thực hiện cho giai đoạn 2026 - 2027 sẽ được các địa phương rà soát gửi về Sở Công Thương trước ngày 15/10/2026 để tổng hợp báo cáo UBND thành phố. Định kỳ giai đoạn 2028 - 2030, việc rà soát danh mục sẽ được thực hiện trước ngày 25 tháng 11 hằng năm để công khai minh bạch, làm cơ sở bố trí nguồn vốn ngân sách hoặc thu hút xã hội hóa.

Về phương án xử lý cụ thể, thành phố thể hiện quan điểm chỉ đạo nhất quán và linh hoạt đối với từng nhóm đối tượng. Đối với chợ giữ nguyên, công tác bảo trì, duy tu và kiểm tra an toàn phòng cháy được thực hiện thường xuyên. Đối với chợ cần sửa chữa, cải tạo, địa phương chủ động bố trí nguồn vốn, tập trung cao độ trong năm 2027 để sớm hoàn thành tiêu chí nông thôn mới và an toàn cháy nổ. Đối với nhóm chợ chuyển đổi mô hình quản lý gắn với nâng cấp, các địa phương lập Đề án cho thuê hoặc Đề án chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng chợ để tổ chức đấu giá, huy động doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia vận hành.

Đối với các chợ di dời, xóa bỏ, chính quyền bắt buộc phải bố trí địa điểm mới phù hợp cho thương nhân kinh doanh trước khi dừng hoạt động chợ cũ, tránh xáo trộn đời sống Nhân dân. Đối với việc xây mới, thành phố đa dạng hóa các phương thức thu hút đầu tư theo Luật Đầu tư, Luật Đất đai, Luật Đấu thầu nhằm hình thành nên hệ thống hạ tầng thương mại hiện đại.

Lộ trình triển khai Kế hoạch được phân kỳ rõ ràng thành hai giai đoạn then chốt. Giai đoạn 2026 - 2027, tập trung cao cho công tác kiểm kê, giao tài sản, phân loại chợ, giải quyết dứt điểm các vướng mắc về phòng cháy, chữa cháy và triển khai các dự án cải tạo khẩn cấp. Giai đoạn 2028 - 2030, đẩy mạnh chuyển đổi mô hình quản lý, đôn đốc các dự án đầu tư ngoài ngân sách hoàn thành đúng tiến độ, hỗ trợ tiểu thương chuyển đổi số, thanh toán điện tử và tăng cường công tác hậu kiểm, bảo vệ môi trường. 

UBND thành phố phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ban, ngành, đơn vị liên quan trong triển khai thực hiện kế hoạch./.