(Haiphong.gov.vn) - Chiều 23/9, tại Hội trường Trung tâm Xúc tiến đầu tư - Việc làm - Hỗ trợ doanh nghiệp Hải Phòng, Liên đoàn Lao động thành phố tổ chức Hội thảo “Nâng cao hiệu quả phát triển đoàn viên, thành lập Công đoàn cơ sở tại các khu công nghiệp Hải Phòng trong giai đoạn hiện nay”.

Tham dự Hội thảo có đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, lãnh đạo các ban chuyên môn thuộc Liên đoàn Lao động thành phố, cán bộ Công đoàn cơ sở và đại diện bộ phận nhân sự các doanh nghiệp trên địa bàn.

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động thành phố Nguyễn Văn Quyết nhấn mạnh, phát triển đoàn viên, thành lập Công đoàn cơ sở là nhiệm vụ có ý nghĩa nền tảng đối với tổ chức Công đoàn, nhất là trong bối cảnh Hải Phòng đang mở rộng không gian phát triển công nghiệp, thu hút ngày càng nhiều doanh nghiệp và nguồn nhân lực.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động thành phố, cùng với sự phát triển nhanh của thị trường lao động, tình trạng dịch chuyển, luân chuyển lao động giữa các doanh nghiệp cũng diễn ra thường xuyên, đặt ra yêu cầu mới đối với công tác phát triển đoàn viên. Việc tập hợp người lao động vì vậy không thể chỉ dựa vào tuyên truyền, vận động theo phương thức truyền thống mà phải được khẳng định bằng hiệu quả đại diện, những lợi ích thiết thực, kết quả đối thoại, thương lượng và khả năng bảo vệ kịp thời quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Trình bày báo cáo đề dẫn, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Công đoàn Khu công nghiệp Nguyễn Hồng Quang cho biết, tính đến tháng 9/2026, các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn thành phố có hơn 375.000 lao động. Đây là nguồn lực lớn để tổ chức Công đoàn phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS, song cũng đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương thức tiếp cận, quản lý và duy trì đoàn viên.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Ban Công đoàn Khu công nghiệp đã thành lập mới 105/40 CĐCS, đạt 262,5% kế hoạch. Tuy nhiên, số đoàn viên thực tăng mới đạt 22.484/26.000 người, tương đương 86,48% chỉ tiêu.

Sự chênh lệch giữa số lượng CĐCS thành lập mới và số đoàn viên thực tăng cho thấy yêu cầu phát triển tổ chức Công đoàn hiện nay không chỉ nằm ở việc “có thêm” CĐCS, mà quan trọng hơn là phải tạo được sự gia tăng thực chất về số lượng đoàn viên và duy trì được sự gắn bó của người lao động với tổ chức.

Từ thực tế trên, Hội thảo thống nhất cần chuyển mạnh từ tư duy “phát triển theo số lượng” sang quản trị nguồn và phát triển đoàn viên bền vững; nắm chắc biến động tăng - giảm lao động, tiếp cận người lao động ngay từ thời điểm doanh nghiệp tuyển dụng và củng cố chất lượng hoạt động CĐCS ngay sau khi thành lập.

Các đại biểu tập trung trao đổi về ba nhóm vấn đề trọng tâm. Trong đó, trước hết là nhận diện nguồn, tiếp cận doanh nghiệp và tổ chức thực hiện. Công đoàn cần xác định rõ nguồn và dư địa phát triển đoàn viên đang tập trung ở đâu, phương thức tiếp cận nào phù hợp với từng nhóm doanh nghiệp, từng địa bàn; đồng thời tổ chức lực lượng, phân công cán bộ chuyên quản và quản lý tiến độ thực hiện một cách cụ thể, bảo đảm không bỏ sót nguồn.

Đối với phát triển đoàn viên thực tăng, các ý kiến tập trung vào việc xây dựng quy trình tiếp cận, vận động người lao động ngay trong thời gian đầu được tuyển dụng; quản lý chặt chẽ biến động lao động, hạn chế tình trạng số đoàn viên giảm khi người lao động chuyển việc hoặc thay đổi nơi làm việc. Việc ứng dụng dữ liệu số cũng được xác định là giải pháp quan trọng nhằm theo dõi nguồn, cập nhật tiến độ, quản lý tăng - giảm và kịp thời cảnh báo những biến động về đoàn viên.

Một nội dung được các đại biểu đặc biệt quan tâm là nâng cao chất lượng hoạt động CĐCS, tạo sức hút và duy trì đoàn viên bền vững. Theo đó, ngay sau khi thành lập, CĐCS cần nhanh chóng ổn định tổ chức, xác định rõ những nội dung ưu tiên trong đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Các vấn đề thiết thực như chất lượng bữa ăn ca, thời giờ làm thêm, an toàn, vệ sinh lao động, tiền lương, điều kiện làm việc và chế độ phúc lợi cần được đưa vào nội dung đối thoại, thương lượng phù hợp với điều kiện thực tế của từng doanh nghiệp. Qua đó, nâng cao vai trò của CĐCS trong quan hệ lao động và tạo giá trị cụ thể để người lao động thấy rõ quyền lợi khi tham gia, gắn bó với tổ chức Công đoàn.

Từ thực tiễn hoạt động, đại diện CĐCS tại các doanh nghiệp May Tinh Lợi, Poyun, Sumidenso, Biel Crystal, Haivina, Welco… chia sẻ nhiều cách làm sáng tạo, kinh nghiệm trong phát triển và duy trì đoàn viên. Một số CĐCS chủ động phối hợp với bộ phận nhân sự của doanh nghiệp để tiếp cận người lao động ngay từ tuần đầu tuyển dụng, tiếp nhận và đào tạo; đồng thời ứng dụng nền tảng số, mã QR để khảo sát, tiếp nhận thông tin, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của công nhân.

Nhiều ý kiến cho rằng dữ liệu và công nghệ là công cụ hỗ trợ quan trọng, giúp Công đoàn quản lý nguồn và biến động đoàn viên hiệu quả hơn, nhưng không thể thay thế vai trò của cán bộ Công đoàn và chất lượng hoạt động tại cơ sở. Yếu tố cốt lõi để thu hút, tập hợp và giữ chân người lao động vẫn là năng lực đại diện, đối thoại, thương lượng và chăm lo thiết thực.

Khi những vấn đề trực tiếp liên quan đến đời sống, việc làm và quyền lợi của người lao động được giải quyết kịp thời; tiếng nói của người lao động được lắng nghe và phản ánh hiệu quả thông qua tổ chức Công đoàn, CĐCS sẽ tạo được niềm tin và sức hút lâu dài đối với đoàn viên.

Kết luận Hội thảo, Thường trực Liên đoàn Lao động thành phố Hải Phòng xác định tinh thần xuyên suốt trong thời gian tới là “nắm đúng nguồn, tiếp cận từ sớm, quản lý chặt tăng - giảm, lấy thực tăng làm thước đo và giữ đoàn viên bằng chất lượng đại diện, chăm lo, bảo vệ”.

Theo đó, tổ chức Công đoàn thành phố sẽ tập trung chuẩn hóa cơ sở dữ liệu lao động; tăng cường phối hợp với Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng và các doanh nghiệp để nắm bắt sớm nguồn tuyển dụng; đổi mới phương thức tiếp cận, vận động người lao động ngay từ đầu quá trình tuyển dụng, tiếp nhận việc làm.

Cùng với đó, Liên đoàn Lao động thành phố nghiên cứu, thí điểm các mô hình chuyển sinh hoạt Công đoàn liên thông, phù hợp với thực tế dịch chuyển việc làm; đồng thời chú trọng nâng cao chất lượng hoạt động thực chất của từng CĐCS ngay sau khi thành lập.

Mục tiêu đặt ra là từng bước chuyển từ phát triển đoàn viên theo chỉ tiêu đơn thuần sang phát triển đoàn viên thực chất, bền vững; trong đó số đoàn viên “thực tăng” trở thành một trong những thước đo quan trọng đánh giá hiệu quả công tác phát triển tổ chức, còn chất lượng đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động là nền tảng để giữ đoàn viên gắn bó lâu dài với tổ chức Công đoàn.