(Haiphong.gov.vn) - Ngày 31/7, tại Ga Lào Cai, Bảo tàng Hải Phòng phối hợp các đơn vị thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam tổ chức khai mạc Trưng bày chuyên đề “Từ cảng biển đến biên giới - Trăm năm trên những đường ray”.

Năm 2026 đánh dấu 80 năm Ngày truyền thống ngành Đường sắt Việt Nam, 145 năm hình thành hệ thống đường sắt Việt Nam, 125 năm hình thành tuyến đường Hải Phòng - Côn Minh (1901 - 2026), đồng thời tròn 120 năm kể từ khi chuyến tàu đầu tiên hoạt động trên những cung đường ở Lào Cai. Đây là dịp để nhìn lại lịch sử của tuyến đường, tri ân những thế hệ đã góp sức cho những chuyến tàu và định hướng phát triển trong tương lai.

Trong mạng lưới đường sắt Việt Nam, tuyến Hải Phòng - Lào Cai là một trong những tuyến được hình thành sớm, có ý nghĩa đối với vận tải hàng hóa, hành khách và giao thương quốc tế. Trong hành lang Hải Phòng - Côn Minh, Ga Lào Cai vừa là điểm cuối của đoạn tuyến trên lãnh thổ Việt Nam, vừa là ga liên vận quốc tế đầu tuyến biên giới, kết nối hoạt động vận tải và giao lưu giữa hai quốc gia.

Trải qua hơn một thế kỷ, vai trò của tuyến đường không dừng ở chức năng chuyên chở. Đường sắt thúc đẩy lưu thông hàng hóa, mở rộng thị trường, dịch chuyển dân cư, hình thành các nhà ga, phố ga và trung tâm kinh tế dọc tuyến. Những đoàn tàu cũng chuyên chở tri thức, lối sống và các mối quan hệ xã hội, tạo nên sự gặp gỡ, giao lưu văn hóa giữa nhiều vùng miền, cộng đồng.

Trưng bày hôm nay không chỉ kể lại lịch sử hình thành một tuyến đường, mà còn giúp công chúng nhận diện những lớp giá trị đã được bồi đắp qua hơn một thế kỷ. Đó là giá trị lịch sử; giá trị kỹ thuật và di sản công nghiệp; giá trị kinh tế, đô thị và không gian; giá trị xã hội, văn hóa và ký ức. Tuyến đường còn mang giá trị cảnh quan và liên kết vùng. Hành trình từ cảng biển đến biên giới đi qua nhiều không gian tự nhiên, lịch sử và văn hóa, tạo nên một hành lang di sản có khả năng kết nối các địa phương, điểm đến và cộng đồng trong một câu chuyện chung.

Thông qua tư liệu, hình ảnh, hiện vật và các câu chuyện được giới thiệu, Trưng bày giúp công chúng hiểu rõ hơn vị trí, vai trò và những giá trị nhiều mặt của tuyến đường; bồi đắp niềm tự hào, ý thức gìn giữ di sản; đồng thời gợi mở những cách làm mới để tiếp tục phát huy nguồn lực đặc biệt này trong tương lai.

Nhân dịp này, chương trình phát động và tiếp nhận hiến tặng nhiều hiện vật, tư liệu, tài liệu cho Nhà truyền thống Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam. Các đại biểu cùng nhau tham dự Toạ đàm “Ký ức trên đường ray”, chia sẻ những ký ức, câu chuyện về đường sắt, nơi gắn bó với những thế hệ cán bộ, công nhân đã cống hiến sức lực, mồ hôi, trí tuệ và cả tuổi thanh xuân cho những tuyến đường ray của Tổ quốc.

Trưng bày “Từ cảng biển đến biên giới - Trăm năm trên những đường ray” sẽ là một điểm đến văn hóa có ý nghĩa tại Ga Lào Cai, góp phần giáo dục truyền thống, làm phong phú trải nghiệm của hành khách, du khách và mở ra những hướng hợp tác mới trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản đường sắt./.