(Haiphong.gov.vn) - Ngày 16/9, Bảo hiểm xã hội (BHXH) thành phố Hải Phòng tổ chức Hội nghị phổ biến Điều 215 của Bộ luật Hình sự về tội gian lận bảo hiểm y tế (BHYT) theo Công văn số 3410/BHXH-CSYT ngày 28/8/2026 của BHXH Việt Nam. 

Hội nghị được tổ chức tại 2 khu vực, tại trụ sở BHXH thành phố Hải Phòng và tại trụ sở BHXH cơ sở Hải Dương. Đồng chí Trần Thị Hương, Giám đốc BHXH thành phố Hải Phòng chủ trì Hội nghị. Dự Hội nghị có đại diện lãnh đạo Sở Y tế; lãnh đạo, cán bộ Phòng PC03, PA03 Công an thành phố; lãnh đạo, cán bộ nghiệp vụ BHXH thành phố, BHXH cơ sở và đại diện các cơ sở khám chữa bệnh BHYT trên địa bàn.

Tập trung nhận diện, phòng ngừa hành vi gian lận BHYT

Hội nghị tập trung đánh giá kết quả công tác khám chữa bệnh BHYT 8 tháng đầu năm 2026, những tồn tại, bất cập và nguyên nhân; phổ biến các quy định pháp luật, dấu hiệu gian lận BHYT nhằm nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa, không để xảy ra hành vi vi phạm pháp luật và gian lận trong khám chữa bệnh BHYT.

Trong 8 tháng đầu năm 2026, công tác khám chữa bệnh BHYT trên địa bàn thành phố đã triển khai đúng quy định, quyền lợi của người tham gia BHYT được đảm bảo, số lượt khám chữa bệnh BHYT giảm khoảng 1,4% và chi phí tăng khoảng 6% so với cùng kỳ năm 2025. Trước thực tế trên, BHXH thành phố đã tăng cường công tác giám định, phân tích dữ liệu, rà soát các trường hợp có chi phí bất thường, vượt dự kiến và cảnh báo để các cơ sở khám chữa bệnh kiểm tra, điều chỉnh; đồng thời đề nghị các cơ sở chủ động rà soát những bất thường về tần suất khám chữa bệnh, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, dịch vụ kỹ thuật, thuốc, vật tư y tế và chi phí điều trị.

Tại Hội nghị, đại diện Phòng Kiểm tra BHXH thành phố phổ biến một số nội dung về vi phạm hành chính liên quan đến công tác khám chữa bệnh BHYT. Đại diện Công an thành phố trực tiếp quán triệt Điều 215 về tội gian lận BHYT, Điều 216 về tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động và Công văn số 5659/BCA-CSKT ngày 15/12/2025 của Bộ Công an; đồng thời trao đổi, giải đáp những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

Hội nghị cũng phổ biến, trao đổi các quy định liên quan tại Luật Khám bệnh, chữa bệnh; Luật Bảo hiểm y tế; Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ; Nghị quyết số 05/2019/NQ-HĐTP ngày 15/8/2019 của Hội đồng Thẩm phán và các quy định pháp luật có liên quan.

Thông tin về Nghị quyết số 05/2019/NQ-HĐTP và nhận diện hành vi gian lận BHYT

Nghị quyết số 05/2019/NQ-HĐTP ngày 15/8/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 214 về tội gian lận BHXH, BHTN; Điều 215 về tội gian lận BHYT và Điều 216 về tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động của Bộ luật Hình sự.

Theo đó, một số hành vi liên quan đến gian lận BHYT cần nhận diện gồm: lập hồ sơ bệnh án khống khi không có việc khám chữa bệnh hoặc người bệnh không phải điều trị nhưng vẫn lập hồ sơ bệnh án; kê đơn thuốc khống khi không có việc khám chữa bệnh hoặc không sử dụng thuốc nhưng vẫn kê đơn; kê tăng số lượng hoặc thêm loại thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật, ngày điều trị... nhiều hơn thực tế sử dụng hoặc thêm những khoản người bệnh không sử dụng; cùng các hành vi giả mạo hồ sơ, thẻ BHYT; sử dụng thẻ BHYT giả, thẻ đã bị thu hồi hoặc sửa chữa, làm sai lệch thông tin.

Đại diện Công an thành phố cũng hướng dẫn nhận diện một số tình tiết như “có tính chất chuyên nghiệp” - thực hiện hành vi gian lận từ 5 lần trở lên và lấy lợi bất chính làm nguồn thu nhập; “thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt” - sử dụng công nghệ cao, móc nối với người có chức vụ, quyền hạn hoặc sử dụng các cách thức che giấu, tiêu hủy chứng cứ, gây khó khăn cho việc phát hiện, xử lý.

Việc phổ biến các quy định này tại Hội nghị nhằm giúp cơ quan BHXH, cơ sở khám chữa bệnh BHYT và các đơn vị liên quan nhận diện đúng hành vi, chủ động phòng ngừa vi phạm, đồng thời thống nhất nguyên tắc không đồng nhất những dấu hiệu bất thường, sai sót nghiệp vụ với hành vi cố ý gian lận.

Không đồng nhất “bất thường” với “gian lận”

Phát biểu tại Hội nghị, lãnh đạo BHXH thành phố nhấn mạnh, việc tổ chức Hội nghị nhằm tăng cường cảnh báo và phòng ngừa, không nhằm hình sự hóa những sai sót, tồn tại trong hoạt động khám chữa bệnh; đồng thời không để những hành vi cố ý gian lận, trục lợi Quỹ BHYT được núp dưới danh nghĩa “sai sót nghiệp vụ”.

BHXH thành phố đề nghị ngành Y tế và các cơ sở khám chữa bệnh tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ đối với hồ sơ bệnh án, chỉ định chuyên môn, thuốc, vật tư, dịch vụ kỹ thuật; chủ động rà soát những khoa, phòng, nhóm dịch vụ và nhóm chi phí khi có dấu hiệu bất thường. Đồng thời tăng cường phối hợp giữa BHXH - Y tế - Công an trong trao đổi thông tin, nhận diện, xác minh và xử lý các vụ việc theo đúng chức năng, thẩm quyền và quy định pháp luật.

Một nguyên tắc được lãnh đạo BHXH thành phố nhấn mạnh là sử dụng Quỹ BHYT phải hiệu quả, bảo đảm đầy đủ quyền lợi chính đáng của người tham gia BHYT; không vì mục tiêu kiểm soát chi phí mà ảnh hưởng đến việc điều trị cần thiết cho người bệnh. Quỹ BHYT là tài sản chung của cộng đồng, bảo vệ, sử dụng Quỹ khám chữa bệnh BHYT hiệu quả là bảo vệ quyền lợi của người bệnh. Thực hiện đúng pháp luật là trách nhiệm của mỗi cơ quan, mỗi đơn vị và mỗi cán bộ./.