(Haiphong.gov.vn) - Sáng 7/11, tại Di tích đình Kiền Bái, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Thiên Hương phối hợp với Bảo tàng Hải Phòng tổ chức Tọa đàm khoa học “Bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia Đình Kiền Bái”. Sự kiện quy tụ đông đảo các nhà nghiên cứu, chuyên gia đầu ngành nhằm xác lập căn cứ khoa học, định hình các giải pháp cấp thiết gìn giữ di sản hơn 300 năm tuổi trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng. 

Tham dự tọa đàm có PGS.TS Tống Trung Tín, Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam; TS. Nguyễn Văn Sơn, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; ông Phạm Xuân Thanh, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Hải Phòng; ThS. Nguyễn Văn Hiểu, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy; ThS. Bùi Thị Nguyệt Nga, Giám đốc Bảo tàng Hải Phòng; TS. Vương Toàn Thu Thủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Thiên Hương; đồng chí Nguyễn Công Diễn, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường; cùng đại diện các cơ quan chuyên môn thành phố, các nhà khoa học, ban quản lý di tích và các vị cao niên địa phương. 

Đình Kiền Bái (xưa thuộc trang Hổ Bái, huyện Thủy Đường) là một trong những ngôi đình cổ tiêu biểu của vùng duyên hải Bắc Bộ, được Bộ Văn hóa xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia từ năm 1986. Theo các tư liệu khảo cứu, đình được khởi dựng lớn vào thế kỷ XVII, trên cột gỗ lim cổ xưa kia có khắc dòng chữ niên hiệu Chính Hòa thứ 6 (năm 1685). Ngôi đình phụng thờ nhị vị Thành hoàng là anh em sinh đôi Ngọc Công (Trung Quốc Cảm ứng Thượng đẳng phúc thần) và Bích Công (Lôi Công Uy Diệu Thượng đẳng phúc thần) có công âm phù vua tôi nhà Trần đánh tan giặc Nguyên – Mông thế kỷ XIII. Di tích nổi bật với mặt bằng chữ Đinh, mái chữ Công, lưu giữ nguyên vẹn kết cấu "ván sàn lòng thuyền" quý hiếm bắt nguồn từ văn hóa nhà sàn truyền thống, cùng hệ thống “cánh gà” ở đầu cột cái. Đặc biệt, kỹ thuật chạm khắc dân gian tinh xảo trên các vì kèo, cốn nách, cửa võng hòa quyện nhuần nhuyễn giữa yếu tố thiêng (tứ linh, rồng chầu) với hình ảnh thôn dã trào lộng, mộc mạc như cảnh lợn ủ, lợn ăn lá ráy, người cưỡi voi – ngựa thi tài, tiên nữ cưỡi rồng, thể hiện tư duy phóng khoáng của cư dân cửa biển thời Lê Trung Hưng. 

Tại tọa đàm, các nhà khoa học, nhà quản lý đã trình bày nhiều tham luận chuyên sâu, tập trung vào hai trục nội dung lớn: nhận diện các giá trị lịch sử, kiến trúc, mỹ thuật và hệ thống di vật, sắc phong, thần tích Hán Nôm; đề xuất định hướng bảo tồn phòng ngừa, phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể gắn với phát triển bền vững. Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu đối chiếu thận trọng giữa thần phả, văn khắc với chính sử để phân định rõ yếu tố lịch sử đã kiểm chứng với truyền thuyết tâm linh; đồng thời từng bước sưu tầm, tư liệu hóa, khôi phục có chọn lọc các nghi thức lễ hội truyền thống đặc sắc như rước nước mộc dục, tục giao quan - đánh bái tại ruộng Dộc Muống, trò cướp cây bông và hát đúm. 

Phát biểu tổng kết và bế mạc tọa đàm, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Thiên Hương Vương Toàn Thu Thủy trân trọng cảm ơn những đóng góp tâm huyết, trách nhiệm của giới khoa học và các cơ quan chuyên môn. Lãnh đạo địa phương khẳng định, việc bảo tồn di sản Đình Kiền Bái phải dựa trên nguyên tắc lấy chứng cứ khoa học làm căn cứ, gìn giữ tối đa yếu tố gốc làm trọng tâm và sự tiếp nối của cộng đồng làm nền tảng. Ngay sau tọa đàm, phường tập trung triển khai 4 nhiệm vụ trọng tâm: khẩn trương hoàn thiện kỷ yếu, củng cố hồ sơ khoa học và số hóa 3D tư liệu di tích; chủ động triển khai các biện pháp bảo tồn phòng ngừa rủi ro đối với hệ khung gỗ, mảng chạm, phòng, chống cháy nổ và mối mọt; xây dựng lộ trình bảo tồn trung hạn gắn chặt với quy hoạch đô thị của địa phương; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các trường học đưa giá trị lịch sử của ngôi đình vào chương trình giáo dục truyền thống, kết nối di tích với các tuyến du lịch văn hóa - tâm linh Bạch Đằng Giang, biến di sản của tiền nhân thành nguồn lực bồi đắp văn hóa bền vững cho quê hương./.