Triển khai Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn 2050
(Haiphong.gov.vn) - UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 183/KH-UBND triển khai thực hiện Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn thành phố, nhằm cụ thể hóa Quyết định số 438/QĐ-TTg ngày 16/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ.
Kế hoạch đặt mục tiêu phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử bảo đảm an toàn, an ninh, phục vụ hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân, bảo vệ môi trường và góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Theo đó, Hải Phòng sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân; đẩy mạnh ứng dụng năng lượng nguyên tử trong các lĩnh vực y tế, công nghiệp, nông nghiệp, tài nguyên và môi trường; đầu tư hạ tầng kỹ thuật trọng điểm, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với điều kiện thực tiễn và định hướng phát triển của thành phố.
Trong giai đoạn đến năm 2030, thành phố chú trọng tuyên truyền, nâng cao nhận thức về phát triển điện hạt nhân; triển khai các hoạt động thông tin theo Đề án “Thông tin, tuyên truyền về phát triển ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn đến năm 2035” của Chính phủ.
Đối với lĩnh vực y tế, Hải Phòng phấn đấu phát triển mạng lưới cơ sở y tế chuyên ngành điện quang, y học hạt nhân, ung bướu - xạ trị với nhiều chỉ tiêu cụ thể như đạt bình quân 15 máy CT/triệu dân, 0,5 máy xạ hình/triệu dân, 1,1 máy xạ trị gia tốc/triệu dân, 1 máy chụp can thiệp mạch DSA/triệu dân; 50% cơ sở tuyến chuyên môn cơ bản có máy chụp X-quang vú, đồng thời nâng cao hiệu quả, bảo đảm chất lượng và an toàn bức xạ trong chẩn đoán, điều trị.
Trong lĩnh vực công nghiệp, Hải Phòng định hướng đẩy mạnh ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong chiếu xạ công nghiệp, kiểm tra đánh giá không phá hủy, kỹ thuật đánh dấu, soi chiếu… ưu tiên các công nghệ có nhu cầu cao, khả năng cạnh tranh tốt, phục vụ phát triển kinh tế - kỹ thuật của thành phố.
Đối với nông nghiệp, thành phố đặt mục tiêu tỷ lệ đóng góp của các ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ tăng tối thiểu 10% mỗi năm; tăng cường ứng dụng công nghệ bức xạ trong bảo quản, kiểm dịch nông sản, thủy sản, phát triển nông nghiệp xanh, bền vững.
Trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường, Hải Phòng sẽ tăng cường ứng dụng kỹ thuật hạt nhân để quản lý tài nguyên nước, kiểm soát ô nhiễm môi trường, đánh giá hiện trạng nước ngầm, nước mặt; nghiên cứu tình trạng sa bồi tại cửa sông, bến cảng, lòng hồ; ứng dụng công nghệ hạt nhân trong đánh giá an toàn hệ thống đê điều, công trình thủy lợi và phục vụ công tác dự báo, phòng ngừa thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Kế hoạch cũng xác định rõ mục tiêu nâng cao năng lực khoa học và công nghệ hạt nhân, bảo đảm an toàn bức xạ và hạt nhân. Thành phố phấn đấu 100% đội ngũ quản lý nhà nước và thực hiện nhiệm vụ về an toàn bức xạ, ứng dụng năng lượng nguyên tử thuộc Sở Khoa học và Công nghệ được đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ; xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân, bảo đảm 100% cơ sở bức xạ hoặc có hoạt động ứng dụng năng lượng nguyên tử được quản lý trên nền tảng số.
Hải Phòng đồng thời tăng cường năng lực cho Ban Chỉ huy ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân thành phố; tham gia mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia; bảo đảm quản lý an toàn đối với chất thải phóng xạ và nguồn phóng xạ đã qua sử dụng.
Đến năm 2035, thành phố tiếp tục triển khai các mục tiêu phát triển điện hạt nhân theo định hướng của Chính phủ, tham gia quy hoạch, kế hoạch phát triển các dự án điện hạt nhân theo hướng an toàn, bền vững và hiệu quả.
Trong lĩnh vực y học bức xạ, Hải Phòng đặt mục tiêu thuộc nhóm dẫn đầu cả nước với hệ thống thiết bị hiện đại, phấn đấu đạt 20 máy CT/triệu dân, 10 máy MRI/triệu dân, 1 máy xạ hình/triệu dân, từ 1-2 máy xạ trị gia tốc/triệu dân, 100% X-quang số; nghiên cứu đầu tư, phát triển các công nghệ xạ trị tiên tiến như xạ trị proton.
Thành phố cũng định hướng tiếp thu, làm chủ các kỹ thuật hạt nhân và công nghệ bức xạ tiên tiến trong quản lý chất lượng công trình, chất lượng sản phẩm, tối ưu hóa quá trình công nghiệp, xử lý và biến tính vật liệu; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ bức xạ trong kiểm soát chất lượng sản phẩm công nghiệp, bảo quản nông sản, nghiên cứu đột biến phóng xạ.
Tầm nhìn đến năm 2050, Hải Phòng hướng tới đưa ứng dụng năng lượng nguyên tử trở thành lĩnh vực khoa học - công nghệ quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, bền vững và bảo vệ môi trường. Năng lực ứng dụng công nghệ bức xạ của thành phố trong các ngành, lĩnh vực, đặc biệt là y tế, nông nghiệp và môi trường, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.
Để triển khai hiệu quả Kế hoạch, thành phố đề ra nhiều nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm như hoàn thiện thể chế; tăng cường năng lực quản lý nhà nước; phát triển nguồn nhân lực; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, quan trắc và cảnh báo phóng xạ; nâng cao nhận thức cộng đồng; tăng cường hợp tác và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.
Theo phân công, Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan chủ trì triển khai thực hiện Kế hoạch, phối hợp với các sở, ngành, địa phương theo dõi, tổng hợp kết quả và tham mưu UBND thành phố chỉ đạo thực hiện. Các sở, ngành liên quan như Sở Công Thương, Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Công an thành phố, Bộ Chỉ huy quân sự thành phố cùng các đơn vị liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao chủ động triển khai các nội dung thuộc lĩnh vực phụ trách.