(Haiphong.gov.vn) - Sau sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố đồng thời kế thừa các hệ thống truyền thanh được đầu tư, hình thành từ các đơn vị trước sáp nhập. Trong điều kiện chưa thể đầu tư thay thế, đồng bộ ngay toàn bộ hạ tầng, việc tích hợp các hệ thống truyền thanh hiện có với phương thức truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông đang được triển khai tại một số địa phương, bước đầu góp phần thống nhất quản lý, giảm thao tác vận hành, nâng cao khả năng truyền tải thông tin và phát huy hiệu quả hạ tầng đã đầu tư. Xã Yết Kiêu và phường Việt Hòa là những địa phương bước đầu triển khai hiệu quả giải pháp này.

Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, hiện 114/114 xã, phường, đặc khu trên địa bàn thành phố có đài truyền thanh cơ sở, với khoảng 8.908 cụm loa. Trong đó có 6.316 cụm loa FM thế hệ cũ và 2.592 cụm loa truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông; 52/114 địa phương đã có hệ thống truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông và kết nối với Hệ thống thông tin nguồn thành phố.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tại nhiều xã, phường mới đồng thời tồn tại từ 2-3 hệ thống truyền thanh của các đơn vị cũ. Các hệ thống có thể sử dụng những phương thức công nghệ khác nhau như truyền thanh có dây, truyền thanh không dây FM hoặc truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông, được đầu tư ở các thời điểm khác nhau. Khi chưa được kết nối, đồng bộ, việc quản lý, vận hành gặp nhiều khó khăn, nhất là khi địa phương cần phát đồng thời một chương trình đến toàn bộ địa bàn.

Từ nhiều hệ thống độc lập đến một phương thức quản lý thống nhất

Tại xã Yết Kiêu, sau sáp nhập, địa phương kế thừa 3 hệ thống truyền thanh có dây hoạt động độc lập, với 50 cụm loa và 110 loa, phục vụ các khu vực dân cư khác nhau. Trước khi tích hợp, mỗi hệ thống được vận hành riêng biệt. Khi cần phát một nội dung chung trên toàn xã, cán bộ phải thực hiện trên từng hệ thống, đồng thời theo dõi và vận hành nhiều đầu mối.

Thực tế này làm tăng thời gian, nhân lực vận hành, đồng thời gây khó khăn khi tổ chức phát trực tiếp các chương trình hội nghị, nội dung chỉ đạo, điều hành hoặc những thông tin cần truyền tải đồng thời đến người dân trên toàn địa bàn.

Từ yêu cầu thực tế, UBND xã Yết Kiêu lựa chọn giải pháp tích hợp các hệ thống truyền thanh hiện có với phương thức truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông. Đây là hướng đi phù hợp trong điều kiện địa phương chưa có nguồn lực để đầu tư mới đồng bộ toàn bộ hệ thống, trong khi hạ tầng truyền thanh có dây hiện hữu vẫn còn khả năng khai thác.

Trên cơ sở phương án do Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã tham mưu, địa phương đã mua sắm, lắp đặt 4 bộ thiết bị tích hợp tự động, kết nối với Hệ thống thông tin nguồn thành phố để quản lý, vận hành 3 hệ thống truyền thanh có dây thành một hệ thống thống nhất. Hệ thống được triển khai và đưa vào hoạt động từ tháng 12/2025.

Điểm đáng chú ý là giải pháp không thay thế ngay toàn bộ hạ tầng cũ mà tiếp tục khai thác các cụm loa, đường dây và thiết bị truyền thanh có dây còn sử dụng được. Thiết bị tích hợp đóng vai trò kết nối các hệ thống này với phương thức truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông, qua đó đưa nhiều hệ thống trước đây hoạt động độc lập về cùng một phương thức quản lý, điều hành.

Thông qua hệ thống tích hợp, địa phương có thể thực hiện cả phát theo chương trình lập sẵn và phát trực tiếp. Nội dung được truyền đến các điểm phát theo lịch đã thiết lập; đối với chương trình hội nghị hoặc các nội dung cần phát trực tiếp, nguồn âm thanh từ micro hoặc nguồn phát được đưa vào thiết bị tích hợp để truyền đồng thời đến các điểm phát.

Sau khi tích hợp, việc quản lý, điều hành 3 hệ thống được thực hiện từ một đầu mối, không phải bố trí cán bộ vận hành riêng tại từng hệ thống như trước. Các chương trình thông tin, tuyên truyền chung có thể được phát đồng thời đến các khu vực trên địa bàn. Hệ thống cũng đáp ứng nhu cầu phát sóng thường kỳ 2 tiếng mỗi ngày, vào các khung giờ từ 5 giờ 30 đến 6 giờ 30 và từ 17 giờ 30 đến 18 giờ 30.

Không chỉ giải quyết yêu cầu trước mắt, mô hình tại Yết Kiêu còn cho thấy khả năng tận dụng các thiết bị, cụm loa và hạ tầng đã được đầu tư, qua đó hạn chế việc phải thay thế đồng loạt trong khi nguồn lực đầu tư còn khó khăn.

Phường Việt Hòa triển khai tích hợp, từng bước kết nối quản lý tập trung

Tương tự Yết Kiêu, phường Việt Hòa được hình thành từ việc nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của phường Việt Hòa, xã Cao An, 2/3 thị trấn Lai Cách và một phần phường Tứ Minh. Phường có diện tích 17,02 km², 11 tổ dân phố, 9.086 hộ dân với 30.994 nhân khẩu.

Sau sắp xếp, phường kế thừa 3 hệ thống truyền thanh có dây với khoảng 98 cụm loa phục vụ các tổ dân phố và khu dân cư. Các hệ thống được đầu tư qua nhiều giai đoạn nên thiết bị, đường dây không đồng nhất, một số thiết bị đã sử dụng lâu năm. Công tác quản lý, vận hành và sửa chữa vì thế gặp không ít khó khăn.

Trước đây, khi cần phát một nội dung chung trên toàn phường, cán bộ phải thực hiện riêng trên từng hệ thống. Việc kiểm tra, xử lý sự cố cũng được tiến hành theo từng hệ thống, trong khi địa bàn rộng, số lượng cụm loa lớn nhưng nhân lực trực tiếp quản lý, vận hành còn hạn chế.

Đáng chú ý, các hệ thống truyền thanh có dây chưa có khả năng giám sát tập trung trạng thái hoạt động của từng cụm loa. Khi xảy ra sự cố, cán bộ khó xác định ngay khu vực hoặc cụm loa không hoạt động; có trường hợp chỉ phát hiện sau khi tổ dân phố hoặc người dân phản ánh.

Việc sản xuất và phát chương trình hằng ngày cũng còn nhiều công đoạn thủ công. Phát thanh viên phải sử dụng điện thoại để ghi âm, sau đó cán bộ kỹ thuật tại 3 điểm phát thực hiện phát thanh qua các tệp gửi bằng điện thoại. Cách làm này mất thời gian, ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh và làm tăng thao tác trong quá trình vận hành. Bên cạnh đó, việc một số đơn vị, doanh nghiệp từng cung cấp thiết bị, dịch vụ kỹ thuật không còn duy trì hỗ trợ sửa chữa, bảo trì cũng gây khó khăn khi xử lý các sự cố liên quan đến máy phát, thiết bị khuếch đại hoặc đường dây.

Để khắc phục những hạn chế trên, giữa tháng 9/2026, phường Việt Hòa triển khai giải pháp tích hợp hệ thống truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông với các hệ thống truyền thanh có dây hiện có.

Theo phương án này, hạ tầng truyền thanh có dây còn sử dụng được tiếp tục được khai thác, đồng thời bổ sung thiết bị tích hợp để đưa các hệ thống về cùng phương thức quản lý, điều hành trên nền tảng công nghệ thông tin. Việc kết nối với Hệ thống thông tin nguồn thành phố Hải Phòng từng bước đưa hệ thống truyền thanh cơ sở của phường vào phương thức quản lý tập trung, thay vì vận hành hoàn toàn độc lập như trước.

Qua triển khai, việc quản lý, vận hành bước đầu được thống nhất hơn. Khi cần truyền tải một nội dung chung, phường có thể tổ chức phát theo cùng một phương thức trên địa bàn; đồng thời có khả năng phát theo từng khu vực hoặc cụm loa tùy yêu cầu và chức năng được phân quyền.

Đối với những nội dung thường xuyên, cán bộ có thể chuẩn bị trước, quản lý và lập lịch phát trên hệ thống, giảm các thao tác trực tiếp tại thiết bị. Hệ thống cũng hỗ trợ quản lý, lưu trữ nội dung, tổ chức phát theo lịch và phát nhanh những thông tin đột xuất theo phạm vi được phân quyền.

Từ giải pháp chuyển tiếp đến hiện đại hóa truyền thanh cơ sở

Thực tế tại Yết Kiêu và Việt Hòa cho thấy, tích hợp các hệ thống truyền thanh hiện hữu với phương thức truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông là giải pháp phù hợp trong giai đoạn chuyển tiếp sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Theo hướng dẫn của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đối với các xã, phường sau sáp nhập có đài truyền thanh sử dụng công nghệ có dây, không dây FM hoặc công nghệ thông tin - viễn thông đang hoạt động bình thường, có thể sử dụng bộ thiết bị tích hợp tự động để kết nối các cụm loa, thiết lập thành một đài truyền thanh thống nhất của đơn vị. Trong quá trình xây dựng kế hoạch đầu tư, nâng cấp, các địa phương được yêu cầu ưu tiên tận dụng những cụm thu, phát và thiết bị còn hoạt động tốt nhằm tránh lãng phí ngân sách nhà nước.

Ưu điểm trước hết của giải pháp là giải quyết yêu cầu quản lý, vận hành nhiều hệ thống truyền thanh được kế thừa từ các đơn vị cũ. Thay vì điều hành từng hệ thống riêng biệt, địa phương có thể từng bước chuyển sang phương thức quản lý thống nhất, thuận lợi hơn trong phát chương trình chung, phát trực tiếp và tổ chức phát theo từng khu vực.

Giải pháp cũng cho phép tiếp tục khai thác các cụm loa, thiết bị truyền thanh cũ còn khả năng sử dụng, giảm nhu cầu đầu tư thay thế toàn bộ ngay sau sáp nhập. Đây là phương án phù hợp trong bối cảnh các địa phương phải đồng thời giải quyết nhiều yêu cầu về tổ chức bộ máy, cơ sở vật chất và hạ tầng phục vụ người dân.

Báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đánh giá việc tích hợp tạo ra bước chuyển từ mô hình nhiều hệ thống truyền thanh độc lập sang mô hình quản lý, điều hành tập trung, trong đó hệ thống cũ được kế thừa nhưng hoạt động từng bước được đồng bộ với truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông và Hệ thống thông tin nguồn thành phố.

Tuy nhiên, tích hợp trên nền hệ thống truyền thanh có dây hiện hữu mới là giải pháp chuyển tiếp, chưa thể khắc phục căn bản những hạn chế của công nghệ truyền dẫn cũ. Tại xã Yết Kiêu, hệ thống đường dây từ máy công suất đến các cụm loa tại nhiều tuyến đã xuống cấp, thường xảy ra đứt, chập, khiến việc dò tìm và sửa chữa mất nhiều thời gian, công sức. Phường Việt Hòa cũng cần tiếp tục giải quyết những vấn đề liên quan đến thiết bị, đường dây, bảo trì, sửa chữa và khả năng quản lý, giám sát hệ thống.

Về lâu dài, mục tiêu đặt ra là từng bước đầu tư thay thế hệ thống truyền thanh có dây, FM thế hệ cũ bằng hệ thống truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông, kết nối và quản lý thống nhất với Hệ thống thông tin nguồn thành phố.

Ngày 24/9/2026, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có Tờ trình số 219/TTr-SVHTTDL báo cáo UBND thành phố xem xét, ban hành Kế hoạch triển khai nhiệm vụ “Cải tạo, nâng cấp hệ thống truyền thanh trên địa bàn thành phố ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông giai đoạn 2026 - 2030”. Theo mục tiêu đề ra, phấn đấu 100% thông tin thiết yếu từ Trung ương, thành phố và cấp xã được cung cấp, quản lý và khai thác trên Hệ thống thông tin nguồn phục vụ công tác thông tin cơ sở; 100% xã, phường, đặc khu có hệ thống truyền thanh cấp xã ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và được kết nối với Hệ thống thông tin nguồn thành phố. Trong đó, ưu tiên tận dụng hệ thống, thiết bị còn khả năng khai thác, chỉ đầu tư thay thế đối với thiết bị hư hỏng, xuống cấp hoặc không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Quá trình triển khai dự kiến được thực hiện theo thứ tự ưu tiên đối với các địa phương chưa có hệ thống truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông; các địa bàn có thiết bị truyền thanh xuống cấp; các cụm loa FM thế hệ cũ và những khu vực cần bổ sung cụm loa do mở rộng địa bàn sau sáp nhập. Trên cơ sở rà soát, đánh giá hiện trạng, các địa phương sẽ đề xuất lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế và nguồn lực đầu tư.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan chủ trì tham mưu UBND thành phố tổ chức thực hiện kế hoạch, hướng dẫn các xã, phường, đặc khu nâng cấp, cải tạo hệ thống truyền thanh, đồng thời tổ chức tập huấn công tác quản lý, khai thác, sử dụng Hệ thống thông tin nguồn và truyền thanh ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông. UBND các xã, phường, đặc khu có trách nhiệm chủ trì triển khai nâng cấp, cải tạo hệ thống trên địa bàn từ nguồn vốn đầu tư công cấp xã được phân cấp và các nguồn lực hợp pháp khác theo khả năng huy động, cân đối ngân sách của địa phương.

Từ thực tế triển khai tại Yết Kiêu và Việt Hòa, việc tích hợp hệ thống truyền thanh cho thấy khả năng giải quyết hiệu quả yêu cầu trước mắt sau sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời tạo bước đệm cho quá trình chuyển đổi sang phương thức truyền thanh hiện đại. Việc kế thừa hạ tầng còn khả năng sử dụng, kết hợp quản lý tập trung trên nền tảng công nghệ thông tin - viễn thông giúp các địa phương vừa duy trì thông tin, tuyên truyền thường xuyên, vừa từng bước tổ chức lại hệ thống theo hướng thống nhất, linh hoạt và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Qua đó, hệ thống truyền thanh cơ sở tiếp tục phát huy vai trò là một kênh thông tin thiết yếu, góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và thông tin chỉ đạo, điều hành của chính quyền đến người dân nhanh chóng, kịp thời, đồng thời từng bước đáp ứng yêu cầu xây dựng chính quyền số và hiện đại hóa thông tin cơ sở.