Hải Phòng, ngày 15 tháng 09 năm 2019
Nghiên cứu thực trạng và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác về người Việt Nam ở nước ngoài của thành phố Hải Phòng đến năm 2015

Mục tiêu nghiên cứu:

Đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác về người Việt Nam ở nước ngoài của thành phố Hải Phòng đến năm 2015.
Nội dung nghiên cứu:

- Đánh giá thực trạng công tác về người Việt Nam ở nước ngoài tại thành phố Hải Phòng giai đoạn 2004 - 2009.
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác về người Việt Nam ở nước ngoài tại thành phố Hải Phòng đến năm 2015.
Kết quả nghiên cứu:

1. Đánh giá thực trạng công tác về người Việt Nam ở nước ngoài tại thành phố Hải Phòng giai đoạn 2004 - 2009:

1.1. Tình hình người Hải Phòng ở nước ngoài:

- Nhóm nghiên cứu đã khảo sát kiều bào Hải Phòng và hộ gia đình thân nhân tại 22 xã, phường thuộc 14 quận, huyện (trừ huyện đảo Bạch Long Vỹ) cho thấy, số người Hải Phòng định cư ở nước ngoài năm 2010 là 27.567 người, sinh sống ở 35 quốc gia và vùng lãnh thổ, tập trung đông tại Hàn Quốc, Canada, Đức, Đài Loan, Úc, Mỹ, Anh…
- Số hộ thân nhân: 11.336 hộ, tăng 2,73 lần so với năm 1993. Cộng đồng người Hải Phòng ở nước ngoài có độ tuổi khá trẻ, năng động, nhiệt huyết và sáng tạo. Số người sống phục thuộc vào trợ cấp của chính quyền sở tại ngày càng giảm, trong khi số doanh nhân và trí thức thành đạt ngày càng tăng.
- Đa số bà con kiều bào Hải Phòng có tư tưởng chính trị tích cực, tin tưởng và ủng hộ đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và thành phố.
- Kiều bào Hải Phòng có tinh thần đoàn kết, hỗ trợ lẫn nhau trong làm ăn, sinh sống ở nước ngoài cũng như tinh thần hướng về gia đình, quê hương, đất nước. Hiện có 4 tổ chức Hội người Hải Phòng tại Vương quốc Anh, Cộng hòa Liên bang Đức và Hội đồng hương Hải Phòng tại Toronto - Canada, Hội người Hải Phòng tại San Francisco - Mỹ chính thức thành lập và được chính quyền sở tại công nhận.
- Các hộ thân nhân kiều bào trên địa bàn thành phố, đời sống hiện nay đã có những bước ổn định và phát triển do nhận được sự giúp đỡ tích cực của người thân là Việt kiều.
1.2. Thực trạng huy động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài của Hải Phòng:

- Về kinh tế: Thu hút đầu tư và xúc tiến thương mại: Hiện nay trên địa bàn thành phố có 30 doanh nghiệp do bà con kiều bào về đầu tư tại thành phố với tổng số vốn đầu tư trên 120 triệu USD và hàng trăm tỷ đồng. Các dự án chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực du lịch, dịch vụ, một số trong lĩnh vực sản xuất. Nhiều người Việt Nam ở nước ngoài đang quan tâm đầu tư về Hải Phòng. Đồng thời, nhiều kiều bào Hải Phòng cũng hướng các đối tác nước ngoài quan tâm và tìm cơ hội đầu tư ở Hải Phòng.
+ Kiều hối: Lượng kiều hối do người Hải Phòng ở nước ngoài gửi về cho thân nhân qua hệ thống ngân hàng trên địa bàn thành phố hàng năm đều tăng. Ngoài ra, còn một lượng ngoại tệ khác đã được chuyển qua con đường không chính thức.
- Về nguồn trí thức: Trí thức kiều bào gốc Hải Phòng thành danh ở nước ngoài tuy không nhiều nhưng bước đầu đã có một số hoạt động tích cực hướng về thành phố. Một số tên tuổi tiêu biểu như giáo sư Nguyễn Quang Riệu, tiến sỹ Đào Văn Thụy, giáo sư, tiến sỹ Nguyễn Quý Đạo (Việt kiều Pháp), giáo sư Đặng Lương Mô (Việt kiều Nhật Bản)…
- Về các hoạt động xã hội, nhân đạo, từ thiện: Kiều bào Hải Phòng tích cực tham gia các hoạt động do các cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài chủ trì. Người Hải Phòng ở nhiều nơi đã làm tốt vai trò kết nối cộng đồng, tiêu biểu là các hoạt động của các hội đồng hương Hải Phòng ở nước ngoài trong việc tổ chức các cuộc họp mặt, tiếp đón, giao lưu giữa các đoàn trong nước với kiều bào nước sở tại; các cuộc quyên góp, ủng hộ các quỹ từ thiện.
- Về lưu giữ và quảng bá các giá trị văn hóa truyền thống: Trong quá trình sinh sống, làm ăn ở nước ngoài, kiều bào ta ngày càng góp phần tích cực lưu giữ và quảng bá các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc, chủ động đấu tranh với những định kiến và ngộ ngận sai trái về Việt Nam, quảng bá, nâng cao vị thế, hình ảnh của Việt Nam trên thế giới.
Có thể nhận thấy, việc huy động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài tại Hải Phòng còn rất khiêm tốn, mặc dù đã được chú ý hơn trong khoảng mấy năm gần đây.
1.3. Hoạt động thông tin tuyên truyền trong công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài của Hải Phòng:

- Sở Ngoại vụ đã xây dựng trang thông tin điện tử, thường xuyên cung cấp thông tin về chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, các hoạt động đối ngoại của Thành ủy, HĐND, UBND thành phố, trong đó có nhiều thông tin liên quan tới công tác về người Việt Nam ở nước ngoài, các hoạt động của Việt kiều người Hải Phòng ở trong và ngoài nước.
- Sở Ngoại vụ cũng chủ trì biên soạn nhiều cuốn sách giới thiệu về thành phố Hải Phòng, in bằng nhiều thứ tiếng; tổ chức nhiều cuộc kết nối, chương trình, hội nghị, tọa đàm, vận động quyên góp từ thiện… đối với kiều bào.
- Các cơ quan, ban ngành, các cơ quan thông tin tuyên truyền; các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp… của thành phố cũng có nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giúp đỡ, tư vấn kiều bào tìm hiểu đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài.
- Hội Liên lạc Việt kiều Hải Phòng - một trong những tổ chức quần chúng làm công tác vận động kiều bào và thân nhân kiều bào được hình thành sớm nhất ở Việt Nam (thành lập năm năm 1989) - đã góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và thân nhân trong nước. Hội đã phát hành tập san “Việt kiều Hải Phòng” với nội dung tuyên truyền phong phú, được bà con đón nhận, hoan nghênh.
- Việc tranh thủ kênh thông tin qua thân nhân kiều bào và hội viện cũng được đẩy mạnh. Ngoài ra, thành phố cũng tổ chức một số cuộc giao lưu hữu nghị với các đoàn kiều bào và bạn bè quốc tế tới thăm thành phố.
1.4. Quản lý nhà nước trong công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng trong giai đoạn đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế:

- Cùng với các hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo bằng văn bản, chỉ thị, kế hoạch triển khai… làm cơ sở cho các cấp, các ngành tổ chức thực hiện, Thành ủy, HĐND, UBND thành phố luôn quan tâm theo dõi và chỉ đạo trực tiếp các nhiệm vụ trọng tâm, nhất là công tác tuyên truyền vận động và phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng.
- Các sở, ban ngành và các cơ quan liên quan đã tích cực tham mưu với các cấp lãnh đạo, tổ chức thực hiện tốt các hoạt động quản lý, có sự phối hợp chặt chẽ với Hội Liên lạc Việt kiều trong công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài.
- Các quận, huyện nhìn chung đều thực hiện nghiêm túc các chính sách của Đảng, Nhà nước cũng như các chỉ đạo của Thành ủy, HĐND, UBND thành phố về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài.
- Các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội (UB MTTQ Việt Nam thành phố, Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố, Liên đoàn Lao động, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh…) đều có vai trò quan trọng và tác động không nhỏ đến công tác người Việt Nam ở nước ngoài nói chung và Hội liên lạc Việt kiều Hải Phòng nói riêng trong công tác kết nối, tuyên truyền, vận động… Việt kiều.
2. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác về người Việt Nam ở nước ngoài tại thành phố Hải Phòng đến năm 2015:

- Nhóm giải pháp về công tác lãnh đạo, chỉ đạo: Phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, nâng cao năng lực chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện của các cấp chính quyền, cơ quan quản lý nhà nước. Tập trung chỉ đạo thực hiện tốt chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, đáp ứng các quyền, nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của kiều bào.
- Nhóm giải pháp đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền đường lối, chủ trương và chính sách của Đảng, Nhà nước, nâng cao nhận thức về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài: Xây dựng chương trình và kế hoạch thông tin tuyên truyền đối với công tác về người Việt Nam ở nước ngoài. Nâng cao năng lực và kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác thông tin tuyên truyền. Đầu tư cơ sở vật chất, kỹ thuật cho các cơ quan thông tin tuyên truyền đối ngoại nói chung và đối với công tác về người Việt Nam ở nước ngoài nói riêng. Từng bước tăng cường xã hội hóa công tác thông tin tuyên truyền.
- Nhóm giải pháp liên quan đến công tác thi đua - khen thưởng: Chủ động tổ chức khen thưởng cho bà con kiều bào ở trong và ngoài nước với các hình thức phù hợp.
- Nhóm giải pháp đẩy mạnh thu hút nguồn lực của người Việt Nam nói chung, người Hải Phòng nói riêng ở nước ngoài: Huy động nguồn lực tri thức, kinh tế về nước; tranh thủ nguồn lực Việt kiều lập các văn phòng đại diện danh dự của Hải Phòng ở các nước.
- Nhóm giải pháp liên quan đến công tác quản lý, vận động người Việt Nam của thành phố: Tăng cường hoạt động tập hợp người Hải Phòng ở nước ngoài, xây dựng kế hoạch tập hợp, phát triển các tổ chức của người Hải Phòng ở nước ngoài. Đổi mới, đa dạng hóa các phương thức tập hợp, vận động, đoàn kết người Việt Nam ở nước ngoài. Tăng cường bộ máy, cán bộ chuyên trách công tác người Việt Nam ở nước ngoài, tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất, kinh phí cần thiết cho công tác quản lý, vận động người Việt Nam ở nước ngoài.